Vaticaanse financiële waakhond verliest autonomie

(ACI Stampa – EWTN News | VATICAANSTAD) — De financiële inlichtingendienst en anti-witwasautoriteit van het Vaticaan is hervormd onder een nieuw statuut van 12 artikelen dat de president en raad afschaft en het onderbrengt in een nieuwe structuur geleid door een directeur en plaatsvervangend directeur, aangesteld door de paus.

De Autoriteit voor Financiële Informatie en Toezicht, bekend onder het Italiaanse acroniem ASIF, is nu effectief gestructureerd als een bureau, met leiderschap dat rechtstreeks door de paus voor een termijn van vijf jaar wordt benoemd en opereert binnen het economische gouvernancesysteem van het Vaticaan.

De verandering markeert een significante verschuiving voor een autoriteit die, onder haar eerdere identiteit als de Autoriteit voor Financiële Informatie en later als ASIF, was ontworpen met een internationaal profiel en een zekere mate van autonomie in de inspanningen van het Vaticaan om witwassen van geld en terrorismefinanciering tegen te gaan.

Die autonomie was de afgelopen jaren al onder druk komen te staan, vooral na het Vaticaanse proces over het beheer van fondsen door het Secretariaat van Staat. Doorzoekingen van de kantoren van de autoriteit door Vaticaanse gendarmes veroorzaakten complicaties voor internationale financiële samenwerking en roerden vragen op over de onafhankelijkheid van de autoriteit.

Het nieuwe statuut bevestigt dat ASIF “exclusieve bevoegdheid” heeft op drie gebieden: toezicht en regulering voor de preventie en bestrijding van witwassen, terrorismefinanciering en de financiering van de verspreiding van massavernietigingswapens; financiële inlichtingen, inclusief de ontvangst en analyse van verdachte activiteitsrapporten en binnenlandse en internationale samenwerking; en prudentieel toezicht en regulering van entiteiten die professioneel financiële activiteiten uitvoeren.

De autoriteit “biedt ook ondersteuning aan de andere openbare autoriteiten van de Heilige Stoel en de Staat Vaticaanstad” bij het voorkomen en bestrijden van witwassen, terrorismefinanciering, proliferatiefinanciering en aanverwante strafbare feiten.

Het statuut vermeldt dat ASIF ook “kan dienen als een alternatieve geschillenbeslechtingsinstantie” voor geschillen tussen gebruikers en entiteiten die professioneel financiële activiteiten uitvoeren in verband met financiële operaties en diensten.

Volgens de nieuwe regels moet het jaarverslag van ASIF worden ingediend bij de Raad voor de Economie, met een kopie aan de voorzitter van het Comité voor Financiële Veiligheid. De autoriteit zal ook haar begrotingen, zowel prognoses als de definitieve, rechtstreeks aan de Raad voor de Economie voorleggen ter goedkeuring, “in overeenstemming met de geldende boekhoudregels.”

Het statuut zegt dat de autoriteit haar jaarlijkse operationele fondsen zal ontvangen van de Administratie van het Patrimonium van de Apostolische Stoel, het Gouvernementsdepartement van de Staat Vaticaanstad en entiteiten die professioneel financiële activiteiten uitvoeren. De Raad voor de Economie zal bepalen welke bijdrage van elk vereist is.

De structuur van de autoriteit omvat nu drie bureaus: een bureau voor toezicht en regulering op het gebied van preventie en bestrijding van witwassen, terrorismefinanciering en proliferatiefinanciering; een bureau voor financiële inlichtingen; en een bureau voor prudentieel toezicht en regulering.

Het nieuwe statuut stelt ook een functionaris voor juridische zaken aan, die onder andere verantwoordelijk is voor fundamentele rechten in de context van financiële inlichtingenactiviteiten.

Met de hervorming wordt ASIF effectief gelijkgesteld aan een dicasterie van de Romeinse Curie. Het statuut voorziet ook in raadgevers, die geen deel uitmaakten van de eerdere structuur van de autoriteit en die door de paus voor een termijn van vijf jaar zullen worden benoemd.