Het raadsel van de ‘synodaliteit’. Kardinaal Brandmüller legt uit hoe je niet in de valstrikken van Mephistopheles trapt

(Settimo Cielo - Sandro Magister) - Er is een woord dat al jarenlang de discussies binnen de Kerk domineert, maar waarvan de betekenis helemaal niet duidelijk is; sterker nog, het wordt steeds onduidelijker naarmate de discussie vordert – een discussie die door Franciscus is gestart en aan zijn opvolger Leo is nagelaten, compleet met een synode in meerdere fasen[d:508] die hieraan is gewijd, die sinds 2021 aan de gang is en waarvan het einde nog moet worden vastgesteld.

Het is het woord „synodaliteit“. Het is afgeleid van „synode“, een instelling die teruggaat tot de eerste eeuwen van de Kerk en die uitsluitend uit bisschoppen bestond, maar die vandaag de dag door velen zou willen worden uitgebreid naar meer deelnemers, in de meest uiteenlopende vormen, alsof de Kerk een moderne democratie zou zijn, met stemrecht voor iedereen, zelfs over leerstellige kwesties.

Sinds enige tijd nemen echter de oproepen van bisschoppen en kardinalen toe om deze verwarring te verhelpen. En paus Leo laat zien dat hij hier rekening mee houdt, gezien de manier waarop hij deze afglijding een halt toeroept. Niet met luide stem, maar met daden.

Enerzijds weigert hij namelijk de Duitse bisschoppen – vele maanden na hun verzoek – zijn goedkeuring voor de oprichting van een permanente „synodale conferentie[d:479]“, bestaande uit zevenentwintig bisschoppen, zevenentwintig leden van het Comité van Duitse katholieke leken en nog eens zevenentwintig gekozen katholieken, die allemaal hetzelfde stemrecht zouden hebben en niet alleen een adviserende, maar ook een besluitvormende bevoegdheid zouden hebben over ‘belangrijke kwesties van het kerkelijk leven die van boven-diocesane relevantie zijn’. De start van dit orgaan, gepland voor 6 november in Stuttgart, is uitgesteld tot een onbepaalde toekomst, die waarschijnlijk nooit zal komen.

Maar naast het beteugelen van de excessen van de vernieuwers lijkt Leo ook de synodes naar oud gebruik, volgens het klassieke model, te willen versterken, zoals die welke uitsluitend bestaan uit bisschoppen die de katholieke Kerken van het Oosten besturen, met inbegrip van de grote aartsbisdommen zoals in Oekraïne. Met een motu proprio van 29 augustus[9946|+0] heeft de paus de beslissingsbevoegdheid van deze synodes namelijk uitgebreid tot het afzetten van de respectieve patriarchen, mocht “de heilige band tussen de ‘pater et caput’ en de andere bisschoppen onherstelbaar worden aangetast”.

Feit is echter dat niets van wat met synodaliteit te maken heeft de massa van de gewone gelovigen boeit of mobiliseert; zij staan volkomen onverschillig tegenover de lopende discussie over een dergelijk verwarrend onderwerp.

Maar nu komt er, met deze tekst in Settimo Cielo[9965|+0], een stem van kristalheldere duidelijkheid tussenbeide, die eindelijk in enkele woorden en met vernietigende verwijzingen naar de geschiedenis uitlegt wat een authentieke „synode“ in de Kerk is en moet zijn .