Jezus wandelt naast de Kerk in Angola

Dierbare broeders en zusters,

Ik vier hier onder u de Eucharistie met een dankbaar hart. Dank aan God voor dit geschenk, en dank aan u voor uw warme welkom!

Op deze derde zondag van Pasen heeft de Heer via het Evangelie tot ons gesproken over de discipelen op weg naar Emmaüs. (Lc. 24, 13-35)[[b:Lc. 24, 13-35]] Laten we ons verlichten door dit woord van leven.

Twee van de leerlingen van de Heer vertrokken met gebroken en bedroefde harten vanuit Jeruzalem om terug te keren naar het dorp Emmaüs. Ze hadden de dood gezien van Jezus, die ze trouw hadden gevolgd. Ze keerden teleurgesteld en ontmoedigd naar huis terug. Onderweg "spraken ze met elkaar over al deze dingen die gebeurd waren" (Lc 24, 14)[b:Lc 24, 14]. Ze voelden zich gedwongen erover te spreken, nogmaals te vertellen wat ze hadden gezien en te delen wat ze hadden meegemaakt. Daarmee liepen ze echter het risico gevangenen van hun verdriet te worden en zich af te sluiten voor hoop.

Broeders en zusters, in deze openingsscène van het Evangelie zie ik een weerspiegeling van de geschiedenis van Angola, van dit prachtige maar gekwetste land, dat hongert en dorst naar hoop, vrede en broederschap. Inderdaad, het gesprek onderweg tussen de twee discipelen, die met verdriet nadachten over wat er met hun Meester was gebeurd, doet denken aan het leed dat uw land heeft getekend: een lange burgeroorlog met als nasleep vijandschappen en verdeeldheid, verspilde hulpbronnen en armoede.

Wanneer men lang ondergedompeld is in een geschiedenis die zo gekenmerkt wordt door leed, loopt men het risico de hoop te verliezen en verlamd te raken door ontmoediging, net als de twee discipelen. Ze liepen weliswaar, maar bleven gefixeerd op de gebeurtenissen van drie dagen eerder, toen ze de dood van Jezus zagen. Ze spraken met elkaar, maar zonder hoop op een oplossing. Ze bleven praten over wat er was gebeurd, met de vermoeidheid van mensen die niet weten hoe ze opnieuw moeten beginnen of of dat überhaupt mogelijk is.

Beste vrienden, het Goede Nieuws van de Heer is, ook voor ons vandaag, precies dit: Hij leeft, Hij is opgestaan, en Hij wandelt naast ons terwijl we het pad van lijden en bitterheid bewandelen. Hij opent onze ogen zodat we Zijn werk kunnen herkennen en schenkt ons de genade om opnieuw te beginnen en de toekomst weer op te bouwen.

De Heer wandelt naast de twee teleurgestelde discipelen, die hun hoop aan het verliezen zijn. Als hun reisgenoot helpt Hij hen de stukjes van dat verhaal weer in elkaar te passen, verder te kijken dan hun pijn, te ontdekken dat ze niet alleen op reis zijn en dat er een toekomst op hen wacht waarin de God van de liefde nog steeds aanwezig is. Toen Hij stopte om met hen te eten, aan tafel ging zitten en het brood brak, "gingen hun ogen open en herkenden zij Hem" (Lc. 24, 31)[b:Lc. 24, 31].

Ook hier ligt de weg voor ons, voor jullie, beste Angolese broeders en zusters, om opnieuw te beginnen. Enerzijds is er de zekerheid dat de Heer ons vergezelt en medelijden met ons heeft, en anderzijds de toewijding die Hij van ons vraagt.

We ervaren de aanwezigheid van de Heer vooral in onze relatie met Hem, in het gebed, in het luisteren naar zijn woord dat ons hart in vuur en vlam zet, net zoals het de harten van de twee discipelen deed. Dit gebeurt vooral tijdens de viering van de eucharistie. Hier ontmoeten we God. Daarom moeten we altijd waakzaam zijn ten aanzien van die vormen van traditionele religiositeit die weliswaar tot de wortels van jullie cultuur behoren, maar tegelijkertijd het risico lopen magische en bijgelovige elementen te vermengen die jullie spirituele reis niet ten goede komen. Blijf trouw aan wat de Kerk leert, vertrouw op jullie herders en houd jullie blik gericht op Jezus, die zich openbaart in het Woord en in de eucharistie. In beide ervaren we dat de verrezen Heer naast ons wandelt en, verenigd met Hem, overwinnen ook wij de "doden" die ons belagen en leven we als mensen die "verrezen" zijn.

Deze zekerheid dat we niet alleen zijn op de reis houdt een genereuze inzet van onze kant in om wonden te verzachten en hoop te doen herleven. Inderdaad, als de twee discipelen op de weg naar Emmaüs Jezus herkenden bij het breken van het brood, betekent dit dat ook wij Hem op deze manier moeten herkennen: niet alleen in de eucharistie, maar overal waar er een leven is dat wordt als gebroken brood, overal waar iemand zichzelf aanbiedt als een geschenk van mededogen, net als Hij.

De geschiedenis van uw land, de aanhoudende moeilijke gevolgen die u ondergaat, de sociale en economische problemen en de verschillende vormen van armoede vragen om de aanwezigheid van een Kerk die weet hoe ze naast u moet lopen en hoe ze gehoor moet geven aan de roep van haar kinderen. Een Kerk die, met het licht van het Woord en de voeding van de eucharistie, weet hoe ze verloren hoop weer kan doen opleven. Een Kerk die bestaat uit mensen zoals jullie, die zichzelf geven net zoals Jezus zichzelf gaf bij het breken van het brood voor de twee discipelen op weg naar Emmaüs. Angola heeft bisschoppen, priesters, missionarissen, religieuzen en leken nodig die in hun hart het verlangen dragen om hun eigen leven te 'breken' en aan anderen te geven, zich in te zetten voor wederzijdse liefde en vergeving, ruimtes van broederschap en vrede te bouwen, en daden van mededogen en solidariteit te verrichten jegens degenen die het meest in nood zijn.

Door de genade van de verrezen Christus kunnen wij worden als dit gebroken brood dat de werkelijkheid transformeert. Net zoals de eucharistie ons eraan herinnert dat wij één lichaam en één geest zijn, verenigd met de ene Heer, zo is het mogelijk om samen een land op te bouwen waar oude verdeeldheid voor eens en voor altijd wordt overwonnen, waar haat en geweld verdwijnen, en waar de plaag van corruptie wordt genezen door een nieuwe cultuur van gerechtigheid en delen. Alleen op deze manier zal een veelbelovende toekomst mogelijk zijn, vooral voor de vele jongeren die de hoop hebben verloren.

Broeders en zusters, vandaag moeten we met hoop naar de toekomst kijken en de hoop op de toekomst opbouwen. Wees niet bang om dat te doen! De verrezen Jezus, die met jullie de weg bewandelt en zich voor jullie breekt als brood, moedigt jullie aan om getuigen te zijn van zijn Verrijzenis en hoofdrolspelers van een nieuwe mensheid en een nieuwe samenleving.

Op deze reis, beste vrienden, kunnen jullie rekenen op de nabijheid en de gebeden van de paus! Maar ook ik weet dat ik op jullie kan rekenen, en ik dank jullie! Ik vertrouw jullie toe aan de bescherming en voorspraak van de Maagd Maria, Onze-Lieve-Vrouw van Muxima, opdat zij jullie altijd mag ondersteunen in geloof, hoop en naastenliefde.