Paus Leo XIV spreekt parlement toe in Madrid

(Vaticannews.va) - De paus sprak de leden van het Congres en de Senaat[9894] toe als bisschop van Rome, maar ook als iemand die de menselijke waardigheid centraal wil stellen in het maatschappelijke debat, zo stelde hij. Volgens hem staat elke wetgever uiteindelijk voor dezelfde fundamentele vraag: welk mensbeeld ligt aan de basis van de wetten die worden gemaakt en welke samenleving wil men daarmee opbouwen?

De paus verwees naar de rijke geschiedenis van Spanje, waar geloof, rede, cultuur en recht eeuwenlang met elkaar in gesprek zijn gegaan. Hij noemde onder meer Cervantes, de heilige Teresa van Ávila en de denkers van de School van Salamanca. Vooral die laatste traditie kreeg veel aandacht. De paus prees de Spaanse denkers die eeuwen geleden al vragen stelden over de waardigheid van ieder mens, de grenzen van macht en de verantwoordelijkheid van overheden tegenover andere volkeren. Volgens hem blijft die erfenis ook vandaag actueel, nu nieuwe ontwikkelingen op het vlak van technologie, economie en kunstmatige intelligentie nieuwe ethische vragen oproepen.

Een groot deel van zijn toespraak stond in het teken van de menselijke waardigheid. Die waardigheid, zo benadrukte hij, gaat vooraf aan elke politieke beslissing en mag nooit afhankelijk worden van wisselende meerderheden. Vanuit die overtuiging verdedigde hij het menselijk leven vanaf de ontvangenis tot het natuurlijke einde. Hij riep op tot bijzondere zorg voor ongeboren kinderen, ouderen, zieken en allen die kwetsbaar zijn of afhankelijk zijn van anderen. De manier waarop een samenleving met haar meest kwetsbare leden omgaat, toont volgens hem haar ware morele kracht.

Ook het gezin kreeg een belangrijke plaats in zijn betoog. Hij omschreef het gezin als de eerste school van menselijkheid, waar mensen leren samenleven, zorg dragen voor elkaar en verantwoordelijkheid opnemen. Daarnaast onderstreepte hij het belang van onderwijs. Scholen en opvoedingsinstellingen helpen jongeren om waarheid te zoeken, kritisch te denken en waarden te ontwikkelen die hen voorbereiden op hun plaats in de samenleving. Daarbij wees hij op de belangrijke rol van ouders in de opvoeding van hun kinderen.

Vervolgens ging de paus in op de migratieproblematiek. Hij sprak over de miljoenen mensen die hun land verlaten op zoek naar veiligheid, vrede en een menswaardig bestaan. Migratie mag volgens hem niet uitsluitend bekeken worden vanuit economische of demografische overwegingen, omdat het in de eerste plaats gaat om mensen met een eigen geschiedenis, familie en waardigheid. Hij pleitte voor veilige migratieroutes, een respectvolle opvang en een betere internationale samenwerking. Tegelijk benadrukte hij dat mensen ook de kans moeten krijgen om in hun eigen land een toekomst op te bouwen.

Een ander belangrijk thema was de vrede. De paus sprak zijn bezorgdheid uit over de groeiende spanningen in de wereld en over de hernieuwde wapenwedloop die in verschillende regio’s zichtbaar wordt. Werkelijke veiligheid ontstaat volgens hem door gerechtigheid, dialoog en wederzijds respect. Oorlog noemde hij een nederlaag van de menselijke gemeenschap. Ook de inzet van kunstmatige intelligentie in militaire toepassingen vraagt volgens hem om grote waakzaamheid, omdat beslissingen over leven en dood nooit mogen worden overgelaten aan machines.

De paus stond ook stil bij het belang van een gezonde democratische cultuur. Politieke tegenstanders mogen elkaar bestrijden met argumenten, maar mogen elkaar niet tot vijanden maken. Een samenleving heeft nood aan een taal die bruggen bouwt en niet verder verdeelt. Daarom riep hij politici op om zorgvuldig om te gaan met woorden en om het publieke debat te voeren met respect voor wie anders denkt.

In datzelfde verband verdedigde hij de vrijheid van geweten en godsdienst. Een democratische samenleving, zo stelde hij, moet ruimte bieden aan de religieuze overtuigingen van haar burgers en hen toestaan vanuit die overtuigingen een bijdrage te leveren aan het gemeenschappelijk leven. Ook het biechtgeheim van de katholieke Kerk noemde hij een wezenlijk onderdeel van die vrijheid.

Aan het einde van zijn toespraak nodigde Leo XIV de aanwezigen uit om verder te kijken dan de dagelijkse politieke strijd en steeds de concrete mens voor ogen te houden. Elke beslissing heeft gevolgen voor mannen, vrouwen en gezinnen die hopen op rechtvaardigheid, veiligheid en toekomstperspectief. Hij sprak zijn vertrouwen uit dat Spanje, met zijn rijke culturele en geestelijke traditie, ook in de toekomst een bijdrage kan leveren aan een samenleving die gebouwd is op waardigheid, solidariteit, dialoog en vrede. Tot slot bad hij om vrede voor de volkeren van de wereld, eendracht binnen de gezinnen en een toekomst van gerechtigheid en hoop voor Spanje.